Bu soru bana küçük bir çocukken sorulsaydı muhtemelen “…hayır havanın erkenden kararmasını sevmiyorum…” derdim hemen…Bugünse erken kararan günleri çok tercih ettiğimi söyleyemesem de havanın erken kararmasının insanı karamsarlığa ve hüzne boğmasına gerek olmadığını söyleyebilirim.
Küçüklüğümüzden bu yana sadece “…vaktini boşa geçirme…” diye öğüt verenlere bugünden şunu söyleyebilirim: “….sadece öğüt vermeyin vaktini boşa geçirme demenin ne demek olduğunu izah edin. O farkındalığın oluşmasını sağlayın, sağlayın ki günümüzde “durun ve düşünün” komutu da yerini rahatça bulsun…”
Kendimi bildim bileli vaktimi boşa geçirdiğimi hatırlamıyorum. Burada durup “vaktini boşa geçirmek” ile “boşa zaman harcamak” arasındaki farka da dikkat çekmek isterim. Pek çok konuda vaktimi boşa geçirmedim ama boşa zaman harcadığımı bugün görebiliyorum, yarın da göreceğimi hissedebiliyorum.
Küçükken annem “…oflayıp puflama, yaşadığın zamanın kıymetini bil ve tadını çıkarmaya bak; biz yapamadık bari siz yapın…” derdi. Ne tuhaf değil mi şimdi biz de aynı şeyi söylüyoruz bizden sonraki nesillere…
Oysa çağdaşlarıma da şunu söylemek isterim: Bugün bundan sonraki hayatımızın ilk günü değil mi? Zararın neresinden dönsek kâr değil mi? O hâlde yaşadığımız ânın kıymetini bilelim çünkü bak o ân da geçti…
Bu konuda sıklıkla bir yanlış anlaşılma durumu var bence…Yaşadığın zamanın kıymetini bilmek her ânını lay lay lom geçirmek değil…Acısının da , tatlısının da hareketliliğinin de, durağanlığının da farkında olmak demek…Hiç bir duygunun kalan hayatının her saniyesinde kalıcı olmadığını bilmek demek…Tüm yaşadığın anların sana ne öğrettiğini ve neler kattığını evet evet bazen bir şeyler çıkarırken aslında neler eklediğini görmek demek…Her şey de olduğu gibi her duygu da zıttıyla kaimdir.
Kasım ayında akşamları havanın daha da erken kararmaya başlamasına hayıflanmak yerine bunu keyfi yaşanacak anlara dönüştürmek de bizim elimizde…En sevdiğin koku ve şekillerdeki mumlarını biriktiriyor musun? Sadece biriktirmeyelim; bunları birer ikişer kullanabiliriz. Mutfak da akşam yemeğine son dokunuşlarımızı yaparken, battaniyenin altına girip bir fincan bitki çayı ile kitabımızı okurken ya da pencereden dökülen yaprakları seyrederken ortamı mumlarımız ile aydınlatabiliriz.
Neşeli içten sohbetler yapabildiğimiz aile üyelerimiz ya da arkadaşlarımız, komşularımız varsa birlikte zaman geçirebiliriz.
Velhasıl hava erken kararırken içimizi aydınlık tutabileceğimiz, zamanı büküp yani gün içinde, yaşadığımız zamanı genişletebileceğimiz pek çok şey yapabilir ya da daha az yaptığımız şeylerle düşünmeye olan zamanımızı artırabiliriz. Neler mi bunlar, gelin örneklere beraber bakalım:
- Sabah uyanır uyanmaz pencereyi açıp dışarı bakalım.
- Günün telaşına başlamadan önce ıhlamur ya da portakal, tarçın, karanfil, zencefili kaynatarak bir biki çayı hazırlayalım. Burada mümkün olduğunca sallama çay değil de bitki yaparakları ya da meyve dilimlerini kendimizin hazırladığı çay şeklinde olsun lütfen. Hazırlık süreci de keyfe dahil olsun.
- Bir fincan çayımızı ne kadar serin olursa olsun balkonda ya da bahçede içelim. Serin havanın bizi canlandırdığını düşünüp şükredelim.
- Sabahın alaca karanlığını aydınlatması için bir mum yakıp yanında bir fincan çayımızı içerek günümüzü planlayalım.
- Ağaçların sararan, kızaran, moraran, yeşilinin solduğu yapraklarına bakıp renk ve ışık oyunlarına dikkat kesilelim.
- Mevsimi anlatan, hissettiren sözlü ya da sözsüz müzik parçaları ile bir liste oluşturup eve geldiğimizde dinlemek için kendimizi heveslendirelim.
- Evde bulunduğumuzda okuma yapacağımız anlarda fonda çalması için bir müzik listesi hazırlayalım. Ben klasik müzik eserlerini her değiştirdiğim kitaba göre yeni liste hazırlayarak dinlemeyi tercih ediyorum. Örneğin şu an okuduğum kitaplarımı Handel’den Water Music Suit No.1 F Majör, Mahler’den Berlin Filarmoni’nin seslendirdiği Symphony No. 5 eşliğinde okuyor ve çok severek dinliyorum ve okumaya devam ediyorsam platformdaki her iki besteciden akan müzikleri de dinliyorum.
- Sevdiğimiz bir radyo kanalını dinleyerek yemeklerimizi pişirelim.
- Haftada bir gün, bir akşamüstü, hava tamamen kararmamışken, sevdiğimiz bir mumu yakıp radyo tiyatrosu dinleyelim.
- Örgü örmek, nakış işlemek, resim yapmak, boyama yapmak, atık ürünleri geri dönüştürmek gibi ellerimizi çalıştıracak hobilerden bir ya da birkaçını yapalım.
- Bir tiyatro, konser ya da sinemaya bilet alalım ve gidelim.
- Uzun zamandır görüşmediğimiz bir arkadaşımızı arayıp birlikte bir kahve içelim.
- Her gün beş dakika başka hiçbir şey yapmadan pencereden dışarı bakalım. Lütfen süre tutarak yapın. Göreceksiniz ki kimi zaman bu beş dakika çok kısa kimi zaman da bitmek bilmeyen bir uzunlukta olacak. Sonra da nedenini düşünürüz;)
- Bir hafta boyunca her akşam, en az iki dakika, ister pencereden ister dışarıdan gökyüzüne bakıp gök cisimlerini, bulutları inceleyelim ve düşünelim.
- Nohut, buğday, kuru fasulye gibi bakliyatlardan haşlayarak porsiyonluk hazırlayıp derin dondurucuya koyalım. Bir akşam hazır bir şekilde alıverdiğimizde yüzümüzde bir gülümseme meydana gelecektir.
- Bir hafta sonu ailemizden öğrendiğimiz geleneksel bir tatlıyı hazırlayıp arkadaşlarımız ya da komşularımızla da paylaşalım.
- Aniden ve şiddetle bastıran bu soğuklarda evimizde her akşam sıcacık bir çorbanın olabilmesi büyük bir şükür kaynağıdır, farkında olalım ve mutlaka pişirelim.
- Günlüğümüze okuduğumuz kitaptan ilhamla bir cümle yazalım.
- Her gün en az dört sayfa kitap okuyalım. Esas hedefimiz haftada bir kitap olabilirse de mükemmel olur. Gereklilik gibi görmeden, acele etmeden…Olursa olur…
- Haftada en az bir akşamı televizyon, telefon, tablet, bilgisayar olmadan geçirelim.
- Kilerimizi düzenleyelim.
- Mutfak çekmecelerimizi düzenleyip kırık dökük olan şeyleri geri dönüşüme ya da çöpe atalım.
- Giysi dolabımızı derinlemesine elden geçirip bağışlanacakları, dönüştürülebilecekleri ve işe yaramayacakları ayırıp gerekeni yapalım.
- Eski hobilerimizden birini canlandırıp her gün ya da gün aşırı en az bir saat ayırıp ilgilenelim.
- Soğuk havada en az onbeş dakika yürüyüp gelelim. Egzersiz olmasının yanısıra evimizin ne kadar sıcak olduğunun da farkına varmamızı sağlar.
- Donan çiçeklerimiz olduğunda, ilkbaharda kökten yeniden sürmeyecekse, söküp yerlerine kışa dayanıklı bir bitki dikelim ya da başka şekillerde süsleyelim.
- Evimizin içine, dış kapıya el emeği hazırlayacağımız bir çelenk her gördüğümüzde bizi gülümsetecektir. Mutlaka dileklerimizi de dileyerek yapalım.
- Yeni yıla gerçekten çok az kaldı. Şimdiden geçirdiğimiz yılın muhasebesini yaparsak yıl bitmeden yapmak istediklerimiz için de yeterli zamanımız olduğunu görebiliriz:)
- Bu ay öyle bir şey yapalım ki “…2026 yılı Kasım ayında yapmıştım /yazmıştım /söylemiştim/ gitmiştim/…” diyebilelim.
- Gelecek ilkbaharda açması için saksımıza, bahçemize mümkünse daha önce yetiştirmediğimiz bir çiçek soğanı dikelim (lale, sümbül, nergis, dahlia, allium, frezya, gala gibi)


