Bu sene olağanüstü sıcak günlerin sayısı geçen seneye göre daha azdı buralarda…Avrupa’daki olağanüstü sıcaklıkları duyduk genellikle…
Atalarımızın “…Ağustos’un yarısı yaz yarısı kış…” sözleri gerçekliğini bu sene de korudu. Ağustosun bu son gününde de şort ile üşünür hâle gelindi. Haliyle sosyal medyadaki sonbahar geliyor postları daha da anlamlı hâle geldi. Evet sonbahar geliyor.
Zaten Ankara’da kuruyan yapraklar yerlere düşmeye ve otomobil tekerleklerinin ardından caddelerde dans etmeye başlamışlardı. Akşamları dışarı çıkılırken ince bir hırka alma zamanı da gelmişti.
Eylül ayı geldi. Tatilde olanlar evlerine döndü. Okul hazırlıkları yapılıyor. Akşamları okunacak kitaplar, izlenecek diziler belli olmaya, sonbahar renkleri ile bezeli görseller zihnimizi de vitrinleri de görselleri de süslemeye başladı.
Yazdan kışa saklanacak lezzetler mutfaklarda hazırlanmaya devam ediyor. Domates konserveleri, sosları yapıldı, yapılıyor. Kurutulan, turşulanan, dondurulan, reçel yapılan sebzeler ve meyveler mutfakları mis gibi kokutuyor. Kışın hem bize yaz bahçelerimizi hatırlatacak hem de elimizin altında rahat ulaşılan besin kaynaklarımız olacaklar.
Peki bunların yanısıra bahçelerimizde neler yapabiliriz onlara da bir göz atalım değil mi?
Eylül ayında bahçede yapılacak işler:
1.Sabah kontrollerine devam etmek.
Eylül ayında, güneşli ama serin sabahlarda esintiyi tenimizde hissetmek, olgunlaşan bazı sebzeleri toplamak ve kalan işleri yapabilmek için henüz aydınlık olan bu sabahları iyi değerlendirmek lazım.
Sağa sola bırakıverdiğimiz bahçe aletlerini yerlerine yerleştirmek, toplayamadığımız bir kaç meyve dalında olgunlaşıp yere düşüp patlamışsa onları toparlamak iyi olur. Bunlara artık kuruyup yerlere düşen yapraklar da eşlik edeceğinden bahçe temizliği yeniden en çok yapılan iş kategorisine yükselecek maalesef…
Bir de yağmur yağdığı günlerde salyangoz sayısı artacağından salyangozla mücadeleyi daha etkili yapalım ki toprağa yumurtalarını bırakmasına olabildiğince engel olalım. İlkbaharda sebze yatağımızda pıtırcık gibi birden beliren mini mini salyangozları görmek istemiyorsak bu çaba oldukça gereklidir. salyangozlarla mücadele yollarını okumak isterseniz buradaki yazımda var.
2. Gül bitkilerimizi kontrol etmek.
Bu kontrol sırasında solan çiçekleri uygun şekilde keserek toplamak, sararan yapraklarını ayıklamak gerekir. Bu şekilde bitkinin gövdesi hava alır ve daha fazla güz gülleriyle gözümüzü şenlendirmeye devam edebiliriz.
Sonbaharın sonunda, ilk donlardan en az iki hafta önce de kış budaması yaparız. Böylelikle ilkbaharda harika güllerimiz bizimle berber olur.
Gül budaması çok önemlidir ve kurallarına uygun şekilde yapıldıkça güller daha coşkulu bir şekilde açarlar. Unutmayın gül çiçeğinin altındaki ilk beş yaprağın dibinden ve verevine kesmelisiniz.
3. Bitkilere bitki besini vermek.
Bu ay bahçemizdeki tüm bitkilere ve ağaçlara sonbahar besinlerini vermek ardından da bolca sulamamız gerekir. Bu işlemi de öğleden sonra, akşamüstü yaparsak bitki sağlığı için çok faydalı olur. Demir, potasyum, fosfor içerikli bu besinler yaşanan mevsim değişikliğinde bitkilere destek olacak ve kış mevsimini de rahat geçirmelerine yararlı olacaktır.
4. Sebze fidelerini sökmek.
Bu ayın sonuna doğru sebze yataklarındaki verimliliği biten domates, salatalık, biber fidelerini sökelim. Sararanları toparlayalım. Canlılığını sürdürüp meyvelerini veren ya da yaprakları yenen bitkilerimizi de miktarı yavaşça azalmaya başlasa da düzenli sulamaya devam edelim.
5. Serin mevsim sebzelerin tohumlarını ekmek.
Ben her yıl Ağustos ayının 15’inden ve Eylül ayının 15’inden sonra maydanoz, dereotu, kale, hardal, ıspanak, pazı tohumlarını ekiyorum. Bu şekilde sonbaharda da omletlerim sebzesiz, salatalarım yeşilliksiz kalmamış oluyor. Ayrıca sezon sonunda da bu yeşillikleri toprağa karıştırarak toprağımıza yeşil gübre kazandırmış oluyoruz.
6. Düzenli sulama yapmak.
Havanın serinlemesine aldanıp sulamayı bırakmayalım. Düzenli ama daha az miktarda sulama yapabiliriz.Sulamayı düzensiz ve az yaparsak bitkiler daha kışa giremeden strese girerler. İlkbaharda da güzelliklerini daha az sergileyebilirler.
7. Bahçe ajandasına notlar almak.
Bu sezon not almak için o kadar ideal ki…Şöyle bir sabah kahvesini ya da akşam sıcacık bir çayı içerken büyüme sezonunda yaptığımız uygulamalardan hangisi ne sonuç verdi? Böceklerle ve salyangozlarla mücadelede en iyi nasıl sonuç alındı? Hangi bitkinin kardeş bitkisi daha başarılıydı? Hangi çiçek arıları ve kelebekleri daha çok çekti? gibi gibi notlar almak hem neler yaptığımızı bir gözden geçirmek olacak hem de gelecek sezona ön hazırlık yapmış olacağız. Bulunmaz bir fırsat değerlendirelim.
8. Yabanî ot temizliği yapmak.
Bu havalar yabani otların çıkmayı sevdiği havalar olduğu için tekrar bir sirkeli su hazırlayarak mücadeleyi yapalım ki aklımız da bahçemiz de rahat etsin:)
9. Tohum toplamak.
Artık kadife, cosmos, latin çiçeklerinin tohumlarını toplayıp kurutup ilkbahar için uygun koşullarda saklamaya başlamalıyız. Bazen zaman o kadar hızlı geçiyor ki bugün toplayayım yarın toplayayım derken bir bakıyorsunuz ilk donlar başlamış bile…Açıkçası geçen yıl kırmızı ıspanaklarda böyle olmuştu. Tohumlarını toplamayı ihmal etmişim. Neyseki toprağa dökülenler epey fazlaymış ve birçok kırmızı malabar ıspanağı yetişti yine…
10. Sonbahar coşkusu oluşturmak.
Bizde elma, erik, nektarin, dut ağaçlarının yaprakları azar azar dökülmeye başladı. Bu artarak devam edecek Ekim ayı sonuna kadar. Ancak bu arada yaprakları kızaran ağaçlarla beraber bahçede renk cümbüşü yaratmak adına hercai menekşe, krizantem ve süs lahanası dikebiliriz. Küçük balkabakları ile de aranjmanlar hazırlayıp bahçedeki çiçek ve renk neşesinin tadını çıkarabiliriz. Ne de olsa biz karasal iklimde yaşayanlar bir süre sonra uzun bir süre için eve kapanacağız. Öyle ya ilk soğuklar, yağışlar ve don olayları bizim yavaşça bahçeden elimizi çektiriyor. Birkaç ufak kontrol işi kalıyor o kadar…
11. Mevsimi uzatmaya çalışmak🙂
Havalar soğuduğunda da bahçeden salata sebzeleri ya da bitki çayı için taze otlar toplamayı seviyorsanız benim gibi, soğuk çerçevelerinizi, mini seranızı, politünelinizi hazırlamaya başlayın. İnanın bundan aldığınız keyfi bir kere yaşasanız, hazırlık aşamasındaki her türlü zahmete katlanıp serin mevsimde de bahçe hasatı yapmak istersiniz:).
12. Son elde edilen ürünlerle de kış hazırlığı yapmak.
Bu ayda hasat ettiğimiz ürünlerden turşu, sirke, şerbet, reçel, pestil, sos yapalım, donduralım ya da kurutalım. Bu şekilde kış mevsiminde de bahçemizin nimetlerinden faydalanmaya yaz hatıralarımızı konuşmaya, yaz lezzetlerini tatmaya devam edebiliriz.
13. Çim bakımı yapmak.
Bahçemizde varsa çim bakımını da mutlaka yapalım. Aşırı sıcaklıklarda sararan çim bölgeleri olmuştur.
Ben bahçemde ilkbaharda 15 gün aralıklarla çim gübresi verdim. Eylül başında ise 2 gün arayla 2 litre suya 2 kapak humik asit karıştırarak 2 litrelik ilaçlama pompasıyla öncelikle sararan yerlere sonra da genel olarak her tarafa spreyledim, bir kaç kere daha spreyleyeceğim. Humik asit humusun aktif maddesi olup toprak sağlığı için oldukça faydalı bir asittir. Toprağın kaymak tabaka yapmasını engeller ve bitkilerin kök gelişimini destekler. Bitkiler suyu ve topraktaki besini daha iyi emerler. Dolayısıyla gelişimleri hızlanır. Bu şekilde sararan çimlerimin yeniden canlanacağını düşünüyorum. Bu uygulamanın da sonuçlarını görünce buradan paylaşırım.
