Bu sene slow life merakımdan mıdır, yıların geçip gittiğini ama benim yerimde saymadığmı iyice anladığımdan mıdır bilemiyorum ama kış mevsimini kış mevsimi gibi yaşadığım bir yıl oldu. Eski yazılarımı okuyanlar nasıl da ilkbahara hayran, yaz mevsimine bayılan, sonbaharın inişli çıkışlı duygularının peşinde koşan ama kış geldi mi fazlaca üzülen bir insan olduğumu düşünmüşlerdir muhakkak…
Bu sene ise kış geldi diye hüzünlenmeye başladığım her an annemin cümlesini ağzımda buldum “…her mevsimin kendisine ait bir güzelliği var…”. O kadar iyi geldi ki… Bir kaç yıldır slow life akımını akım halinden çıkarıp içselleştirmeye de çalışıyordum ve “…kış olmazsa yaz nasıl olur? o hâlde her mevsimi gereği gibi yaşa ve hakkını vermeye çalış…” cümlesi çok iyi geldi.
Her neyse Şubat’ın geldiğine inanamadım yine…Çünkü bir an yeni sezona hazırlanamadım gibi geldi ama sonra bir baktım ki yaşanması gerekenleri yaşanması gereken zamanda yaşamaya çalıştım ve notlar aldım. Tamam, Şubat geldiğine göre henüz iç mekânda ilkbahar, yaz ve sonbahar bahçesi, saksılarını planlamaya zamanım var!…
O hâlde başlayalım bakalım bu ay neler yapacağız ve bahçede nasıl işler bizi bekler?
– Günlük bahçe kontrolü yapmak
– İç mekânda tohum ekmek
–Yaşadığınız yerin hangi iklim kuşağında olduğunu bilmek
-Planlama ve hazırlık yapmak
-Bahçede tasarruflu olmak
-Salyangozlardan korunma yolları
– Organik maddeleri biriktirmek
– Toprağımızı zenginleştirmek
– Alınacakları sipariş etmek
– Araştırmak, okumak, hayal kurmak, umut etmek
– Biyodinamik tarım
– Hava durumunu takip etmek
1.Günlük bahçe kontrolünü yapmak.
Günlük kontrol saksılarda bahçede neler olup bittiğini zamanında görebilmek için uygun bir eylemdir. Hem kontrol eder hem de yeni sezonda neler yapmak istediğinizi planlarsınız. Kuşları dinler, kedileri sever, serin havayı içinize çekersiniz. Hem iş hem keyif olduğunun farkına varırsınız. Belki de Matt Haig‘in İnsanlar romanındaki gibi bazı şeyleri içinizde yeniden tanımlarsınız.
2.İç mekânda tohum ekmek.
İçinizdeki ufak ufak başlayan kıpırtıların sesini dinleyeceksiniz tavsiyem şu an ilkbahar çiçeklerinin iç mekânda açanları satılıyor omlardan bir iki pencere içlerine koyup hasret gidermeniz olacaktır. Tohumö ekecekseniz de iç mekânda salata sebzeleri ekebilirsiniz ama henüz dış mekân için erken…
Bu konu kafa karıştırıcı gibi görünsede değil aslında. Yaşadığınız bölgenin hangi iklim kuşağında olduğunu bilmek bu karışıklığı giderir. Yıllar içinde bu konuda daha netim artık. Havanın ılıdığını görür görmez tohum ekme telaşına düşmüyorum. Her şekilde benim yaşadığım yer için tohumları iç mekânda başlatmanın en uygun zamanı Mart ayıdır…
3.Planlama ve hazırlık yapmak.
Bu maddeye özel ” İlkbahara 55 gün kaldı. Balkon ve bahçeleri düzenlemenin tam zamanı” başlıklı yazımı da okumanızı tavsiye ederim.
Hem iç mekânda hem dış ortamda tohum ekmek için önceden planlı olmanın pek çok faydası vardır. İlki bahçede tasarruflu olmaktır. Her bitkinin yaprağına sevgiyle bakanlar her bitkiyi de yetiştirmek isterler…Yetiştiremeyince de hem manen üzüntülü hem de madden kaybetmiş olurlar. Ben de yaşadığım için biliyorum. Bu sebeple plan yapmak, hazırlanmak iyidir çünkü yine de kendimizi tutamayıp “…ama belki benim bahçemde yetişir, kim bilir…” diyerek bir iki tamam tamam üç dört tane çiçeğini sevdiğimiz bitkilerden alacağız, alacağız da kendimizi kaptırıp gitmeyiz en azından:)…
Elinizde bulunan eski tohum paketlerinin içindeki tohumların canlı olup olmadığını anlamak için ıslak kağıt mendilin içinde sıcak bir yerde çimlendirmeye çalışın. Çimleniyorlarsa ilkbaharda kullanabilirsiniz. Çimlenmiyorlarsa maalesef o tohumlar bir şekilde canlılığını yitirmiş demektir yenilerini şimdiden sipariş edebilirsiniz.
Eğer iç mekânda tohum ekip fideleştiriyorsak ve ilkbaharda dış ortama daha kontollü hazırlamak istiyorsak şimdiden bir mini sera edinebiliriz.
Saksılar ve viyolleri kışa girerken temizledik ancak kış boyunca yeniden kirlendilerse temizleyip bir kutunun, dolabın içine kaldıralım. Bahçe toprağı, vermikülit, torf, perlit, dere kumu gibi malzemeleri de hazırlayalım. İç mekândaki saksıların saksı ve toprak değişim zamanı da geliyor çünkü…Bunların yanında sebze yataklarımıza kış boyunca organik malzemelerden eklemeye devam etmiştik. Üstüne de azalan, çöken yerler varsa toprak ile takviye edelim. Onbeş günde bir odun külü de serpelim ki erken ilkbaharda salyangozlar bahçemizi basmasın:)
Havanın yumuşak olduğu günlerde varolan sebze yataklarımızı yabani otlardan temizleyebilir ve bir kat kompost dökebiliriz. Herhangi bir sebepten budayamadığımız meyve ağaçları varsa ya da kışın sert havasında kırılan dallar varsa bunları da budamamızın tam vaktidir.
Yeni sebze yatağı yapacaksak yerini ve iç malzemelerini hazır edelim. Yeni ağaç, çalı dikeceksek artık elimizi çabuk tutalım çünkü gövdeye su yürümeden dikersek kökler toprağa daha iyi tutunuyor. Damlama sulama sistemi çekeceksek yavaş yavaş onun yerini planlayalım.
Büyük saksıların, kütüklerin, konteynırların, bahçe dolaplarının, kuytu köşelerin altına üstüne dikkatlice bakmalıyız ki buralarda kış uykusuna yatan salyangozlar bulunabilir. Varsa bunları toplayarak bahçede olabilecek popülasyon artışını şimdiden önleyebiliriz. Salyangozlardan korunma yollarını buradaki yazımda okuyabilirsiniz.
4.Organik madde biriktirmeye devam etmek.
Odun külü, yumurta, soğan ve meyve kabukları, süt ürünleri artıklarını hem bahçe toprağına karıştırmaya hem de evde biriktirmeye devam edelim. Toprağımızı zenginleştirmek için oldukça iyi gübre elemanlarıdır bu malzemeler. Ayrıca odun külü pek çok zararlı için de kovucu olarak kullanılabilir. Bunların yanısıra kompost tedarik ettiğiniz üreticilerle de şimdiden irtibata geçmek iyi olacaktır. Unutmayın ki ilkbahar geldiğinde her bitkisever hemen hemen aynı şeyleri talep edecektir. Arz- talep ile ilgili tüm bilgileri yeniden gözden geçirebilirsiniz:)
5.Alınacakları sipariş etmek.
İlkbaharda açan soğanlı bitkiler için son şanslı zamanlar (soğuklandıklarında daha iyi açtıklarından genellikle kasım, aralık, ocak gibi dikmek gerekiyor). Güzel hatun çiçeği, gün güzeli, iris, süsen soğanları hâlâ dikilebilir.
Bu ayda kırılan, bozulan bahçe malzemelerimizi örneğin kürek, tırmık, budama makası, kova, hortum, bitki destek çubukları, bağlama ipi, merdiven gibi malzemeleri sipariş edersek uygun fiyattan alabiliriz. Ayrıca sezonda yeni bitkiler, çim ekimi, boya badana gibi işler için yeni masraflar ekleneceğinden aylara göre harcamayı bölmüş oluruz, tavsiye ederim.
6.Araştırmak, okumak, hayal kurmak, umut etmek.
Başlıkta saydıklarım zamansız kelimeler. Bunun yanısıra ilkbahara çok yakıştırdığım kelimeler. Hele de demli bir bardak çayı, kallavî bir fincan kahveyi içebilmenin eşsiz bir nimet olduğunu düşününce (yanında belki bir dilim kek ile) eldeki bir kitabın yapraklarının bir bir merakla açılması düşüncesi bile içimde çiçeklerin açmasına yetebiliyor. Bu duyguya her zaman sahip çıkmak gerekiyor. Bu şekilde acılarımızın üstesinden gelebilir, sevinçlerimizi çoğaltabilir, mutluluğumuzu paylaşmayın diyenlere inatla daha çok insanla, doğadaki diğer canlılarla paylaşabiliriz. Kadim bilgilerle yolumuzu aydınlatabiliriz. Bu noktada biyodinamik tarım ile ilgili yazdığım yazımı hatırlatmak isterim. Ne demiş atalarımız: “Kesme odunu ay büyürken, kırkma koyunu ay küçülürken.”… Ay takvimine göre yeni ay, büyüyen ay günlerinde tohum ekmek, aşı yapmak gibi işler eski ay, küçülen ay günlerinde de budama yapmak, çim biçmek gibi işler oldukça iyi sonuçlar veriyor.
7.Her daim hava durumunu takip etmek.
Ay takvimi, biyodinamik tarım derken eski ama eskimeyen tabirlerden birinden daha bahsetmek istiyorum.
Aralık ayının 21’inde başlayıp 30 Ocak’da zemheri soğukları ya da erbain günleri adı verilerek anılan çok soğuk günler, karakış sona erdi. İlginçtir ki bu süre zarfında bir kere kar yağdı Ankara’ya…Şimdi ise 50 gün sürecek olan hamsin günleri başlıyor. Çok soğuk günler, yer yer esen toz içerikli ılık rüzgârlarla yerini soğuk günlere bırakıyor.
